Voorbeeldtekst 3: inspreken. Vijf minuten spreektijd op 20 oktober. Deze tekst zet in ongeveer vier minuten de kern neer: het getal, de locatie, de regels en de vragen aan de raad. Op 20 oktober 2026 bespreekt de raadscommissie Sociaal Domein het beleidskader en de kansrijke locaties. Iedereen kan daar vijf minuten inspreken. Deze tekst is daarvoor geschreven: een hoofdtekst van ongeveer vier tot viereneenhalve minuut voor één spreker, plus optionele verdieping (erfgoed, participatie, afspraken) voor wie spreektijd overhoudt of met meer sprekers is. De bronnen staan op deze site.
Voorbeeldtekst 3: inspreken
Voorbeeldtekst op basis van openbare informatie. Pas deze aan je eigen situatie en standpunt aan. Voor formele stappen gelden de officiële publicatie en termijnen. Alle bronnen staan op crailo.info. Geschreven voor de commissie Sociaal Domein van 20 oktober 2026. Vul naam en adres in. De hoofdtekst is bedoeld voor één spreker; de optionele verdieping is voor wie spreektijd overhoudt of met meer sprekers is. Lees de tekst vooraf hardop om de tijd te meten.
HOOFDTEKST (één spreker, ongeveer 4 tot 4,5 minuten; de spreektijd is maximaal vijf minuten)
Geachte voorzitter, leden van de commissie,
Mijn naam is [naam] en ik woon in Crailo. Ik wil graag enkele vragen stellen over de mogelijke opvanglocatie bij Visio. [Alleen als je dat zelf hebt afgestemd: ik spreek mede namens anderen.] Mijn vraag aan u: haal de Visio-locatie van de lijst, of leg vast dat opvang daar alleen kleinschalig en alleen in de bestaande gebouwen kan. Ik onderbouw dat met uw eigen stukken.
Eén. Uw eigen beleidskader. Bijlage 1 bij dit raadsvoorstel zegt op pagina 6: "Waar mogelijk streven we naar een evenwichtige spreiding over de gemeente (zowel qua aantallen als over wijken), om te voorkomen dat de verantwoordelijkheid onevenredig op één plek terechtkomt." En op pagina 7: "Veiligheid en leefbaarheid zijn harde randvoorwaarden voor iedere opvanglocatie." In de rapportage is Visio de enige locatie met "meer dan 200 bedden". Op 1,8 kilometer, in Tergooi, worden tot augustus 2027 tot 250 statushouders opgevangen; op 3,8 kilometer plant Hilversum vanaf 2028 een vaste COA-locatie voor 120 personen. Mijn eerste vraag: hoe past Visio in uw eigen norm "niet onevenredig op één plek"? Geldt die norm ook voor Visio?
Twee. Het achterterrein en de regels. Volgens onze kaartberekening ligt 38.600 vierkante meter van het Visio-perceel buiten het bouwvlak; 93 procent daarvan ligt in provinciaal Beschermd landschap. Daar verbiedt artikel 6.59a van de Omgevingsverordening nieuwe bebouwing van meer dan 500 vierkante meter voor stedelijke functies. Een ontheffing vergt dat er "geen reële alternatieven" zijn, terwijl u zelf vier andere kansrijke locaties aanwijst. Uw rapportage zet bij Visio "provincie als bevoegd gezag??", met twee vraagtekens. Die vraag verdient een antwoord vóór 5 november.
Drie. Gelijke behandeling van wijken. Op 10 juli 2025 gaf deze raad de havenwijk de toezegging: "geen enkele vorm van opvang van asielzoekers meer … in de werkhaven of elders in deze wijk, noch tijdelijk noch structureel." In de rapportage van oktober zijn 58 inwonersuggesties voor schepen en de kade op dat besluit afgewezen. De havenwijk kreeg een trajectplan, een adviesgroep, wijkverbinders en beveiliging, ongeveer een ton per half jaar. Crailo krijgt een brief binnen 250 meter, de participatievorm "raadplegen" en een locatie van meer dan 200 plaatsen voor minstens vijf jaar, naast Tergooi. Welk objectief verschil rechtvaardigt dat?
Vier. Tijdelijk en verlengen. Bij verschillende tijdelijke opvanglocaties in de regio is de looptijd verlengd: Gooiland in Hilversum van "maximaal vier jaar" tot 2028, Thebe met vijf jaar, en ook Anton Philipsweg, Tergooi, De Woensberg en Rading 1 in Loosdrecht. De Omgevingswet kent geen maximumtermijn voor tijdelijke vergunningen. Daarom lijkt het belangrijk vooraf vast te leggen wat de duur is, welk maximum geldt en hoe een eventuele verlenging wordt beoordeeld.
Vijf. Het getal en de kalender. Het raadsvoorstel noemt 216 "wettelijke taakstelling". Het geldende verdeelbesluit uit de vorige cyclus geeft Huizen 200 plekken zonder minderjarigen. Voor de volgende cyclus wordt indicatief gerekend met 216 plekken in totaal, waarvan 14 voor alleenstaande minderjarigen; dat wordt pas bindend met het nieuwe verdeelbesluit van eind 2026. De Spreidingswet wijst bovendien plekken aan, geen locaties. Het provinciaal verslag gaat vóór 1 december naar de minister; tot dan kunnen gemeenten opgaven uitruilen. Is die uitruil aan de regietafel ingebracht? Zo nee, waarom niet?
Voorzitter, [beschrijf hier in je eigen woorden hoe je tegenover de opvangopgave en deze locatie staat]. Ik vraag u het college vóór 5 november schriftelijk te laten antwoorden op vier vragen: (1) hoe is Visio getoetst aan uw eigen spreidingsnorm en aan de cumulatie met Tergooi en Hilversum; (2) is een provinciale ontheffing nodig en wat zegt de provincie; (3) welk leefbaarheids- en veiligheidsplan, zoals bij de Werkhaven, geldt voor Crailo vóórdat u aanwijst; (4) welke uitruil is vóór 1 december aan de regietafel ingebracht. En ik vraag de fracties een amendement voor te bereiden dat Visio van de lijst haalt, of ten minste voorwaarden stelt: alleen bestaande gebouwen, een maximum per locatie, een vaste einddatum, erfgoedonderzoek eerst en een leefbaarheidsplan vooraf. Dank u wel.
OPTIONELE VERDIEPING (elk onderdeel ongeveer 45 seconden; alleen gebruiken als je spreektijd overhoudt of met meer sprekers bent)
Onderdeel A, Erfgoed eerst (motie M1). Op 23 september nam u unaniem motie M1 aan: deskundig onderzoek naar de monumentale waarde van het blindeninstituut en "in afwachting van dit onderzoek voorbescherming toe te passen", uitkomst uiterlijk 3 februari 2027. Een collegebesluit tot voorbescherming heb ik in het Gemeenteblad tot 11 oktober 2026 niet gevonden. Dezelfde locatie zes weken later als opvanglocatie aanwijzen, vóór het onderzoek en vóór de voorbescherming, is niet consistent. Ik vraag: eerst het erfgoedonderzoek, dan pas een besluit over Visio.
Onderdeel B, Participatie volgens uw eigen amendement A3. Op 3 juni eiste de raad met amendement A3 (24 stemmen) een "intensief participatietraject", toetsing van de "maatschappelijke uitvoerbaarheid" en een "meetbare beschrijving van de al dan niet verkregen acceptatie". Het participatieplan zegt "raadplegen" en op huizen.nl staat: "Er wordt geen draagvlak gemeten". Hilversum informeerde bij zijn twee locaties omwonenden tot 500-700 meter en publiceerde vooraf een veiligheidsplan; Huizen hanteerde 250 meter, een deel van Crailo kreeg geen brief, terwijl bewoners van Gooise Meren aan de overkant van de gemeentegrens als hele wijk een brief kregen. Ik vraag de indieners, VVD, Leefbaar Huizen, CDA, D66 en PRO Huizen, hun eigen amendement te laten uitvoeren, te beginnen met een informatiegebied dat de hele buurt dekt.
Onderdeel C, Afspraken als het toch doorgaat. Randvoorwaarden die elders al zijn vastgelegd. In de bestuursovereenkomst van Lochem met het COA (september 2025) staan: 24 uur per dag beveiliging en begeleiding door het COA, een onafhankelijke leefbaarheidsmonitor in de eerste twee jaar, een beheergroep met omwonenden en politie, een meldpunt dat dag en nacht bereikbaar is, een jaarlijks heroverwegingsmoment, en verlenging alleen schriftelijk via een addendum. Huizen deed het bij de Werkhaven al: wijkverbinders, beveiliging, adviesgroep, exit-clausule. Ik vraag de raad zulke afspraken ook voor Crailo te overwegen, vastgelegd in het raadsbesluit, vóór de aanwijzing en niet erna.
Bronnen per blok
- Blok 1: Bijlage 1 raadsvoorstel Z.478312, "Beleidskader Opvang Vluchtelingen" (okt 2026), p. 6 ("Schaal en spreiding": "evenwichtige spreiding … onevenredig op één plek"; "Duidelijke afspraken over beheer, veiligheid en leefbaarheid vormen daarin de vaste randvoorwaarden"), p. 7 ("Veiligheid en leefbaarheid zijn harde randvoorwaarden …"; "aantoonbaar positieve impact van wijkverbinders") (RIS, bijlage 1); Bijlage 2a Rapportage kansrijke locaties p. 8 ("> 200"); Tergooi: blaricum.nl (max. 250, tot 1-8-2027), PRT-verslag 23-1-2026; Hilversum Naarderweg 120/30 jaar (collegebesluit 26-5-2026); afstanden PDOK (Tergooi 1,76 km, Naarderweg 3,76 km); programma's 2026-2030 VVD p. 14, Leefbaar Huizen p. 12-13, SGP p. 33, D66 p. 14, CDA p. 11, CU p. 6, PIT p. 14.
- Blok 2: bestemmingsplan Buitenwijken art. 8.2 + GML; povnh2020 (1-7-2026); eigen kaartoverlay: 38.594 m² buiten bouwvlak, 35.724 m² (93 %) in BL; OV NH2022 (CVDR703568) art. 6.59a; provinciale memo 2021; GS NH 3-7-2025 (ontheffing Tolweg Uitgeest); RvS 24-6-2026 ECLI:NL:RVS:2026:3406; Bijlage 2a p. 8.
- Blok 3: raadsbesluit 10-7-2025 (amendement A1, 14-13, voorwaarde a) en Trajectplan opvangschepen (mededeling 29-9-2025); nieuwsbrief opvangschepen jan 2026 (wijkverbinders + beveiliging ca. € 100.000 per zes maanden, reserve ontheemden); Rapportage kansrijke locaties okt 2026, longlist "Schepen in de werkhaven" (54) en "Kade van de bestaande haven" (4): "in strijd met besluit gemeenteraad geen opvang in de werkhaven"; brief gemeente 8-10-2026 (250 m); participatieplan 7-10-2026 ("raadplegen").
- Blok 4: verlengingspatroon: Hilversum Gooiland (overeenkomst max. 4 jaar; verlengd 2027-2028; raadsvoorstel en Gemeenteblad Hilversum), Thebe +5 jaar (2-7-2026), Anton Philipsweg (25-2-2026, t/m 31-10-2027), Blaricum Tergooi/Woensberg, Wijdemeren Rading 1 (gmb-2026-195683/226337/339677); Omgevingswet art. 5.36 (tijdelijke termijn, geen wettelijk maximum); Witte Toren: NH Nieuws 28-6-2024, 2-10-2024, 10-10-2024 (twee jaar in bestuursovereenkomst "na overleg met omwonenden").
- Blok 5: raadsvoorstel 28-9-2026 p. 1 en 5; Verdeelbesluit NH 20-12-2024 (Huizen 200/0 amv); Stcrt. 2026-9053 (216/14, indicatief); Vragen en antwoorden Spreidingswet (september 2026) p. 2-3 (cdK-verslag tweede cyclus vóór 1 december; verslag noemt aantallen en soort plekken), p. 5 (uitruil: "Gemeente A verzorgt … statushouders voor gemeente B, terwijl gemeente B de opvang van asielzoekers voor beide gemeenten realiseert"), p. 6 (overbrugging "eventueel in andere gemeenten"), p. 12 ("Wijst de minister in het verdeelbesluit concrete locaties aan? Nee"); Huizen Oekraïne 286 op vier locaties (RIS beantwoording Leeuwin 27-2-2025).
- Onderdeel A: besluitblad motie M1 raad 23-9-2026 (Z.478196/D.2114165; 27-0); VFL Huizen 2022 (CVDR683183) art. 2.2, 2.3, 3.55; Gemeenteblad t/m 11-10-2026.
- Onderdeel B: raadsbesluit 3-6-2026 Z.454492 + amendement A3 (24-1); participatieplan 7-10-2026; FAQ huizen.nl 10-10-2026; Hilversum bewonersbrieven 26-5-2026 en concept-veiligheidsplannen.
- Onderdeel C: Bestuursovereenkomst COA-gemeente Lochem 2-9-2025 (art. 4 lid 2; art. 6 lid 2; Bijlage C 3-7: beheergroep, omwonendenoverleg, onafhankelijke monitor, 24/7 meldpunt, 24/7 beveiliging); Werkhaven-trajectplan 2025.
- Slot: Reglement van orde 2024 (CVDR719099) art. 6.2; coalitieakkoord 2026-2030 §5.2; randvoorwaarden R1-R9 (voorbeeldnotitie 5).
Voetnoten: de regels en stukken die in deze tekst worden genoemd
Elke voetnoot legt in het kort uit wat de genoemde regel of het genoemde stuk inhoudt en verwijst naar het document op crailo.info, zodat je het zelf kunt nalezen, printen of meesturen. Dit zijn mogelijke invalshoeken op basis van de onderzochte stukken; eigen vragen en argumenten zijn altijd welkom.
- Spreidingswet, indicatieve verdeling en verdeelbesluit. De Spreidingswet (officieel: Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen, Staatsblad 2024, 12, in werking sinds 1 februari 2024) werkt in cycli van twee jaar. De minister publiceert eerst een capaciteitsraming met een indicatieve verdeling per gemeente (voor 2026: Huizen 216 plekken, waarvan 14 voor alleenstaande minderjarigen, Staatscourant 2026, 9053). Die indicatie is nog geen taak. Pas het verdeelbesluit van de minister (voor de lopende cyclus december 2024: Huizen 200 plekken) schept een wettelijke taak; het volgende verdeelbesluit wordt in december 2026 verwacht. De wet wijst aantallen plekken aan, geen adressen of locaties. Bron: R0014, R0029, R0021, R0038.
- Hoe Hilversum het aanpakte. Hilversum wees in 2026 twee locaties aan (Naarderweg, 120 plekken voor 30 jaar, en Noordse Bosje, 70 plekken). De gemeente informeerde per locatie een getekend gebied van direct omwonenden, tot ongeveer 500 à 700 meter, nodigde hen uit voor besloten bijeenkomsten, publiceerde direct een concept veiligheids- en leefbaarheidsplan en neemt het definitieve besluit pas na een bestuursovereenkomst met het COA waarin de inbreng van de buurt is verwerkt. Bron: R0928, R0315, R0317.
- Het COA. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) is de rijksorganisatie die asielzoekers opvangt en begeleidt. Een gemeente stelt een locatie beschikbaar; het COA exploiteert de opvang en legt de afspraken met de gemeente vast in een bestuursovereenkomst. Onder de Spreidingswet tellen alleen COA-plekken mee voor de gemeentelijke opgave. Bron: R0038, R0014.
- Bestemmingsplan Buitenwijken, artikel 8.2: het bouwvlak. Het bestemmingsplan Buitenwijken (2013) geeft het Visio-terrein de bestemming Maatschappelijk met een bouwvlak. Artikel 8.2 bepaalt dat gebouwen alleen binnen dat bouwvlak mogen staan. Het achterterrein (ongeveer 38.600 vierkante meter) ligt buiten het bouwvlak; bebouwing daar vraagt dus om een afwijking van het plan. Bron: R0137, R0046.
- Omgevingsverordening NH2022, artikel 6.59a: Beschermd landschap. In het provinciale werkingsgebied Beschermd landschap (Bijzonder provinciaal landschap) is nieuwe bebouwing van meer dan 500 vierkante meter voor stedelijke functies verboden. Gedeputeerde Staten kunnen alleen een ontheffing verlenen als er geen reële alternatieven zijn en de kernkwaliteiten van het landschap niet onaanvaardbaar worden aangetast. Volgens onze berekening op basis van de provinciale kaartlagen ligt 93 procent van het achterterrein van de Visio-locatie in dit gebied. Bij Uitgeest (Tolweg, 2025) en Velsen (2026) verleende de provincie zulke ontheffingen voor asielopvang; die besluiten laten zien welke onderbouwing de provincie dan vraagt. Bron: R0053, R0048, R0046, R0058, R0124.
- Het raadsbesluit over de opvangschepen in de Werkhaven (10 juli 2025). De raad stemde op 10 juli 2025 met 14 tegen 13 in met een derde winter opvang op schepen in de Werkhaven, via amendement A1 met als voorwaarde dat daarna geen enkele vorm van asielopvang meer plaatsvindt in de werkhaven of elders in die wijk. Het bijbehorende trajectplan regelde een adviesgroep van omwonenden en ondernemers met een onafhankelijke voorzitter, twee wijkverbinders en beveiliging in de avond, een meldpunt en een maandelijkse nieuwsbrief; de extra kosten bedroegen volgens de nieuwsbrief van januari 2026 ongeveer 100.000 euro per zes maanden, betaald door de gemeente. Bron: R0292, R0296.
- Participatie: wat de wet en de eigen regels van Huizen vragen. De Omgevingswet (artikel 16.55) vraagt bij een vergunningaanvraag om aan te geven of en hoe omwonenden zijn betrokken; de raad kan gevallen aanwijzen waarin participatie verplicht is, maar Huizen heeft zo'n lijst niet vastgesteld. Voor het locatiebesluit zelf gelden de eigen regels van de gemeente: de Inspraak- en participatieverordening 2010 (onder meer artikel 7 lid 2: voldoende tijd en informatie voor een goede voorbereiding, en artikel 8: een verslag van elke bijeenkomst), het participatiebeleid 'Wij maken Huizen' (2022) en het participatieplan bij het raadsvoorstel (7 oktober 2026). Een landelijke termijn of afstand voor het informeren van omwonenden bestaat niet. Bron: R0035, R0193, R0187, R1062, R0281.
- Omgevingswet, artikel 5.36: tijdelijke afwijking van het omgevingsplan. Een opvanglocatie die niet past in het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan) heeft een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) nodig. Artikel 5.36 van de Omgevingswet maakt het mogelijk zo'n vergunning voor een bepaalde termijn te verlenen. De wet kent daarbij geen maximumtermijn: de duur is een keuze van het bevoegd gezag. Bij verschillende tijdelijke opvanglocaties in de regio is de looptijd na afloop verlengd. Bron: R0035.
- Provinciale regietafel en uitruil. Aan de provinciale regietafel (onder leiding van de commissaris van de Koning) spreken gemeenten af wie welke plekken levert. Opgaven voor asiel, statushouders en Oekraïense ontheemden mogen onderling worden geruild; die afspraken komen in het provinciaal verslag en worden in het verdeelbesluit overgenomen. Voor de tweede cyclus moet de regionale inbreng van Gooi en Vechtstreek uiterlijk 11 november 2026 zijn ingediend en moet het provinciaal verslag vóór 1 december 2026 bij de minister liggen. Bron: R0038, R0921.
- Motie M1 (23 september 2026) en de erfgoedregels. De raad nam op 23 september 2026 unaniem motie M1 aan: het college onderzoekt de monumentale en cultuurhistorische waarde van het voormalige blindeninstituut (Amersfoortsestraatweg 180) en past in afwachting daarvan voorbescherming toe conform het advies van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit; de uitkomst komt uiterlijk 3 februari 2027. De gemeentelijke erfgoedregels staan in de Verordening Fysieke Leefomgeving Huizen 2022. Bron: R0981, R0045.
- Amendement A3 (raad 3 juni 2026). Met amendement A3, aangenomen met 24 stemmen voor en 1 tegen, legde de raad vast dat (direct) omwonenden van kansrijke locaties actief worden betrokken in een intensief participatietraject onder begeleiding van een extern onafhankelijk bureau, en dat de uitkomst wordt vastgelegd in een participatieverslag met een meetbare beschrijving van de verkregen acceptatie en concrete afspraken over veiligheid, communicatie, toezicht en evaluatie. Bron: R0971.
- De bestuursovereenkomst van Lochem met het COA (2 september 2025). Lochem legde voor een locatie van 250 plaatsen voor vijftien jaar in de overeenkomst met het COA vast wat er voor de omgeving geregeld wordt: een beheergroep met omwonenden, een omwonendenoverleg, een onafhankelijke monitor, een meldpunt en beveiliging die dag en nacht bereikbaar zijn (bijlage C). Het is een voorbeeld van afspraken die een gemeente vóór de start kan vastleggen. Bron: R0108.
- Het beleidskader opvang vluchtelingen (bijlage 1 bij het raadsvoorstel). Het beleidskader dat de raad op 5 november 2026 vaststelt, noemt als uitgangspunten onder meer geen grootschalige opvanglocaties, voldoende draagvlak in de directe omgeving, een goede balans tussen voorzieningen en leefbaarheid in wijken en 'evenwichtige spreiding' zonder onevenredige belasting van één plek. De Visio-locatie is de enige locatie op de lijst met meer dan 200 plekken. Bron: R0278, R0287, R0279.
- Reglement van orde van de raad (2024), artikel 6.2: amendementen. Elk raadslid kan tijdens de beraadslaging schriftelijk een amendement indienen om een voorstel te wijzigen; het wordt aangenomen bij meerderheid van de uitgebrachte stemmen. Zo kan de raad op 5 november 2026 een locatie van de lijst halen of voorwaarden aan de aanwijzing verbinden. In de raadsvergadering zelf bestaat geen spreekrecht voor inwoners; dat is er alleen in de commissies. Bron: R0190.
Tussen hei en bos,